Abstract
AMAÇ: Primer progresif multipl skleroz (PPMS) ve progresif relapsing multipl skleroz (PRMS) başlangıçtan beri olan progresyon ile karakterize MS tipleridir. Nadir görülmelerinden dolayı, literatürde diğer MS formlarına göre daha az bilgi bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı progresif başlangıçlı MS (PBMS) hastalarında klinik ve laboratuvar özelliklerini ortaya koymaktır. YÖNTEM: PBMS hastaları 2010-2014 yılları arasında değerlendirilip demografik, klinik özellikleri ve beyin omurilik sıvısı (BOS) bulguları belirlendi. BULGULAR: Otuz iki PBMS hastası ile ilgili veriler değerlendirildi. Hastalık seyri 24 hastada relaps olmadan (PPMS), sekiz hastada ise relapslı progresifti (PRMS). Kadın/erkek oranı tüm grupta 1'di. Ortalama başlangıç yaşı tüm grup için 40 (23-55) yaştı. Gruplar arasında hastalık başlangıç yaşı ortancası anlamlı farklı bulunmadı (p=0,053). En sık prezantasyon belirtisi motor bozukluklardı. Relapslar tüm hastalarda hastalığın ilk 10 yılında görüldü. BOS analizinde oligoklonal bant pozitifliği ve artmış IgG indeksi açısından gruplar arasında fark saptanmadı (p=0,938, p=0,058). Hastalık süresi her iki grupta da benzer olduğu halde, PPMS grubunda değerlendirme sırasında ortanca EDSS skoru daha yüksek bulundu (p=0,020). SONUÇ: Çalışmamız Türk PBMS hastalarının klinik seyir ve laboratuvar bulgularına odaklanmış ilk çalışmadır. İki grubun klinik ve laboratuvar bulgularının karşılaştırılması benzer sonuçlar göstermiştir. Gruplar arasında hastalık başlangıç yaşı ve artmış IgG indeksi açısından farklılık olup olmadığını netleştirmek için gelecekte daha geniş örneklemli çalışmalar yapılması gerekmektedir.